Adana’da Dr.Muhsin Dursun Mako Robotik Cerrahide milimetrik hesaplamları nasıl yaptığını anlatıyor.
Mako robotik cerrahi sistemi, diz ve kalça protezi ameliyatlarında hastanın eklem yapısını üç boyutlu olarak analiz ederek kemik kesileri, protez ölçüsü ve protezin yerleşim açısı için ayrıntılı hesaplamalar yapılmasına yardımcı olur. Milimetrik düzeyde gerçekleştirilen kişiye özel planlama sayesinde cerrah, ameliyat öncesinde hazırladığı cerrahi planı kontrollü ve hassas biçimde uygulayabilir.
Mako Robotik Cerrahide Milimetrik Planlama Nedir?
Diz veya kalça protezi ameliyatında yalnızca hasarlı eklemin değiştirilmesi yeterli değildir. Protezin boyutu, kemiğe yerleştirileceği konum, açısı ve kemikten çıkarılacak bölümün miktarı da büyük önem taşır.
Mako robotik cerrahi sistemi, hastanın eklem yapısını üç boyutlu olarak değerlendirerek bu ayrıntıların ameliyat öncesinde planlanmasını sağlar. Cerrah, bilgisayar ekranı üzerinden protezin konumunu ve kemik kesilerini küçük ölçülerde değiştirerek farklı seçenekleri değerlendirebilir.
Bu nedenle “milimetrik hesaplama” ifadesi, robotun kendi başına karar vermesi anlamına gelmez. Hesaplamalar sistem tarafından sunulan veriler üzerinden yapılır, cerrahi plan ise ortopedi cerrahı tarafından hazırlanır ve onaylanır.
Hesaplamalar Bilgisayarlı Tomografi ile Başlar
Mako robotik cerrahi sürecinde hastanın diz veya kalça bölgesine ait bilgisayarlı tomografi görüntülerinden yararlanılır. Bu görüntüler, hastanın kemik yapısını gösteren kişiye özel üç boyutlu bir modele dönüştürülür.
Her insanın kemik yapısı aynı değildir. Eklem açıları, kemiklerin büyüklüğü, bacak dizilimi ve kireçlenmenin etkilediği bölgeler hastadan hastaya değişebilir.
Üç boyutlu model sayesinde cerrah;
- Kemiğin anatomik yapısını,
- Kireçlenmenin bulunduğu bölgeleri,
- Bacak ve eklem açılarını,
- Protezin uygun boyutunu,
- Kemikten çıkarılması planlanan bölümü
ameliyattan önce ayrıntılı biçimde inceleyebilir.
Mako SmartRobotics sistemi, üç boyutlu BT tabanlı planlamayı haptik teknoloji ve ameliyat sırasında elde edilen verilerle birlikte kullanır.
Kemikten Ne Kadar Kesi Yapılacağı Hesaplanır?
Diz protezi ameliyatında hasarlı eklem yüzeylerinin belirli bölümleri hazırlanarak protezin yerleşeceği uygun alan oluşturulur. Bu işlem sırasında kemiğin hangi bölgesinden ne kadar kesi yapılacağı önceden planlanır.
Mako sisteminde cerrah, üç boyutlu model üzerinde kemik kesilerinin seviyesini ve açısını değerlendirebilir. Protezin konumunda yapılan küçük bir değişikliğin eklem dengesine nasıl yansıyacağını ameliyat öncesinde görebilir.
Gereğinden Fazla Kemik Kesilmesini Önlemeye Yardımcı Olur
Robotik sistemin amacı mümkün olan en fazla kemiği kesmek değil, yalnızca cerrahi planda belirlenen bölgeyi hazırlamaktır.
Mako’nun haptik sınırları, cerrahi aletin planlanan çalışma alanında kalmasına yardımcı olur. Böylece kemik hazırlığı, cerrahın oluşturduğu kişiye özel plana uygun şekilde gerçekleştirilebilir. Üretici bilgilerine göre AccuStop haptik teknoloji, BT görüntülerinden elde edilen verileri kullanarak planlanan kemik bölgesinde çalışılmasını destekler.
Protezin Açısı ve Konumu Nasıl Belirlenir?
Diz protezinin doğru ölçüde seçilmesi kadar, kemiğin üzerine hangi açıyla yerleştirileceği de önemlidir. Protezin birkaç farklı yöndeki konumu eklemin hareketini ve bağların dengesini etkileyebilir.
Mako sistemi, protez parçalarının üç boyutlu kemik modeli üzerinde sanal olarak yerleştirilmesine olanak tanır. Cerrah bu aşamada protezin;
- Öne veya arkaya olan konumunu,
- İçeri veya dışarı olan açısını,
- Kemik üzerindeki seviyesini,
- Dönüş açısını,
- Eklem aralığına etkisini
değerlendirebilir.
Bu planlama yalnızca sabit ölçülere göre yapılmaz. Hastanın kemik anatomisi ve diz çevresindeki bağların durumu birlikte dikkate alınır. Mako Total Knee sistemi, protez bileşenlerinin farklı düzlemlerdeki konumlarının üç boyutlu BT tabanlı planlama üzerinden değerlendirilmesini destekler.
Ameliyat Sırasında Eklem Dengesi Ölçülebilir
Diz eklemi yalnızca kemiklerden oluşmaz. Eklemi çevreleyen bağlar da dizin dengeli biçimde hareket etmesinde önemli rol oynar.
Ameliyat sırasında cerrah dizin farklı açılardaki hareketini ve bağların gerginliğini değerlendirebilir. Elde edilen bilgiler sistem üzerinde görülerek ameliyat öncesinde hazırlanan plan gerekli durumlarda yeniden düzenlenebilir.
Örneğin protezin konumu küçük ölçülerde değiştirilerek dizin iç ve dış tarafındaki boşlukların daha dengeli hâle getirilmesi hedeflenebilir.
Her Hastaya Aynı Ölçü Uygulanmaz
Geleneksel bir kıyafetin herkese aynı şekilde uymaması gibi, standart bir protez planı da her hastanın eklem yapısına aynı şekilde uygun olmayabilir.
Mako robotik cerrahide planlama hastanın kendi anatomik verilerine göre yapılır. Cerrah protez konumunu belirlerken yalnızca kemiğin şeklini değil, bağların durumunu ve eklem hareketlerini de değerlendirir.
Bu kişiye özel yaklaşım, ameliyatın hastanın gerçek eklem yapısına göre planlanmasını sağlar.
Mako Robot Hesaplıyor, Ameliyatı Kim Yapıyor?
Mako sistemi ölçüm, planlama ve cerrahi uygulama sırasında cerraha teknolojik destek verir. Ancak ameliyatı kendi başına gerçekleştiren bağımsız bir robot değildir.
Cerrah;
- Üç boyutlu modeli inceler,
- Protezin ölçüsünü belirler,
- Kemik kesilerini planlar,
- Eklem dengesini değerlendirir,
- Robotik kolu kontrol eder,
- Protezi yerleştirir.
Mako sistemi ise cerrahın hazırladığı planın daha kontrollü ve hassas şekilde uygulanmasına yardımcı olur. Robotik kol, cerrah hareket ettirmediği sürece kendi başına çalışmaz.
Milimetrik Hesaplama Neden Önemlidir?
Protez ameliyatında küçük ölçü ve açı farklılıkları, protezin kemiğe yerleşimini ve eklem dengesini etkileyebilir. Bu nedenle ameliyat öncesinde ayrıntılı planlama yapılması önemlidir.
Mako sisteminin sunduğu milimetrik düzeyde değerlendirme;
Kişiye Özel Protez Planlamasını Destekler
Hastanın üç boyutlu kemik modeli üzerinden uygun protez boyutu ve konumu belirlenebilir.
Kontrollü Kemik Hazırlığı Sağlar
Cerrahi aletin yalnızca planda belirlenen bölgede çalışmasına yardımcı olur.
Protez Yerleşiminin Plana Uygunluğunu Artırır
Kemik kesileri ve protez konumu ameliyat öncesinde ayrıntılı olarak planlanabilir. Çalışmaların aktarıldığı Stryker bilgilerinde, üç boyutlu BT tabanlı planlama ve haptik sınırların cerrahi işlemin hazırlanan plana daha hassas biçimde uygulanmasına yardımcı olduğu belirtilmektedir.
Eklem Dengesinin Değerlendirilmesine Yardımcı Olur
Dizin farklı hareket açılarındaki bağ dengesi ameliyat sırasında değerlendirilebilir ve cerrahi plan buna göre düzenlenebilir.
Milimetrik Planlama Ameliyat Başarısını Garanti Eder mi?
Robotik cerrahi teknolojileri, ameliyatın planlanması ve uygulanması sırasında cerraha önemli veriler sağlar. Ancak hiçbir cihaz veya cerrahi yöntem tek başına kesin başarı garantisi vermez.
Ameliyatın başarısında;
- Hastanın genel sağlık durumu,
- Kemik kalitesi,
- Kireçlenmenin seviyesi,
- Cerrahın deneyimi,
- Uygun hasta seçimi,
- Ameliyat sonrası fizik tedavi,
- Hastanın önerilere uyumu
gibi birçok faktör birlikte rol oynar.
Mako robotik sisteminin temel katkısı, cerraha hastanın anatomisi hakkında daha ayrıntılı bilgi sunması ve hazırlanan planın kontrollü biçimde uygulanmasını desteklemesidir.
Adana’da Mako Robotik Protez Planlaması
Diz veya kalça kireçlenmesi bulunan her hastaya aynı tedavi uygulanmaz. Öncelikle hastanın ağrıları, yürüme kapasitesi, eklem hareketleri ve günlük yaşamındaki kısıtlanmalar değerlendirilmelidir.
Adana’da Mako robotik diz veya kalça protezi planlaması yapılırken muayene bulguları, röntgen görüntüleri ve gerekli görülen diğer tetkikler birlikte incelenir. Protez ameliyatına uygun bulunan hastalarda bilgisayarlı tomografi üzerinden üç boyutlu model oluşturularak kişiye özel cerrahi plan hazırlanabilir.
Bu plan sayesinde kemik kesileri, protez ölçüsü, protezin konumu ve eklem dengesi ameliyat öncesinde ayrıntılı biçimde değerlendirilebilir. Ameliyat sırasında ise robotik kol ve haptik sınırlar, cerrahın belirlediği planın hassas şekilde uygulanmasına yardımcı olur.
