Robotik diz ve kalça protezi cerrahisi, son 10 yılda sınırlı sayıdaki merkezde kullanılan yeni bir teknolojiden, protez ameliyatlarının hızla büyüyen uygulama alanlarından birine dönüştü. Adana’da Mako robotik cerrahi sisteminin kullanılmaya başlanmasıyla hastalar, üç boyutlu planlama ve kişiye özel protez yerleşimi seçeneklerine kendi şehirlerinde ulaşabiliyor.
Yaklaşık 10 yıl önce robotik protez cerrahisi, yüksek cihaz maliyetleri ve sınırlı klinik deneyim nedeniyle yalnızca belirli merkezlerde uygulanıyordu. Günümüzde ise robotik sistemler özellikle diz ve kalça protezi ameliyatlarında giderek daha fazla tercih ediliyor.
Robotik diz protezi kullanımı yüzde 16’ya yaklaştı
Amerikan Eklem Replasman Kayıt Sistemi’nin 2025 raporuna göre robotik destek, 2024 yılında kayıt altına alınan primer total diz protezi ameliyatlarının yaklaşık %16,1’inde kullanıldı. Bu oran, robotik cerrahinin artık yalnızca deneysel veya sınırlı bir uygulama olmadığını gösteriyor.
Aynı kayıt sistemi, 2012–2023 yılları arasında 1.447 sağlık kuruluşundan 3,7 milyondan fazla diz ve kalça protezi ameliyatını analiz etti. Robotik kalça protezi kullanımının ise 2017’den itibaren yaklaşık üç kat arttığı bildirildi.
Protez yerleşimindeki hassasiyet arttı
Robotik diz protezi ameliyatında hastanın kemik yapısı üç boyutlu olarak değerlendirilir. Protezin büyüklüğü, kemik kesilerinin seviyesi, bacak dizilimi ve bağ dengesi ameliyattan önce planlanabilir.
2024 yılında yayımlanan bir meta-analiz, robotik total diz protezinin klasik cerrahiye göre anatomik ve mekanik hizalamada daha yüksek doğruluk sağladığını gösterdi. Bununla birlikte kısa dönem fonksiyon, komplikasyon ve hasta memnuniyeti sonuçlarının iki yöntemde birbirine yakın olabileceği de belirtildi.
Yani robotik sistemin en güçlü tarafı, ameliyatın sonucunu garanti etmesi değil; cerrahın planını daha hassas ve tekrarlanabilir şekilde uygulamasına yardımcı olmasıdır.
Hastanede kalış süresinde fark oluşabiliyor
2024 yılında geniş hasta verileriyle yapılan bir çalışmada robotik diz protezi uygulanan hastaların hastanede ortalama kalış süresi 1,89 gün, robot kullanılmayan grupta ise 2,1 gün olarak bulundu.
Aynı araştırmada kanla ilişkili komplikasyonlar robotik grupta %11,67, diğer grupta %14,19 olarak kaydedildi. Ancak iyileşme süresi; hastanın yaşı, kilosu, kas gücü, ek hastalıkları ve rehabilitasyon programına göre değişebilir.
Başka bir geniş çalışmada robotik total diz protezi sonrasında ortanca hastanede kalış süresi 76 saat, klasik yöntemde ise 82,5 saat olarak ölçüldü.
Robotik kalça protezinde üç boyutlu planlama
Robotik kalça protezi cerrahisinde kalça yuvasının açısı, protezin büyüklüğü, eklem merkezi ve bacak uzunluğu ameliyat öncesinde planlanabilir.
2025 yılında yayımlanan bir meta-analiz, robotik kalça protezinin protez yuvasının yerleşim doğruluğunu ve kalça anatomisinin yeniden oluşturulmasını iyileştirebildiğini gösterdi. Ancak hastaların bildirdiği ağrı ve fonksiyon sonuçlarında klasik yöntemle belirgin bir fark bulunmadı. Robotik ameliyatların operasyon süresi ise daha uzun olabiliyor.
Ameliyatı robot mu yapıyor?
Robotik diz ve kalça protezi ameliyatını robot tek başına yapmaz. Muayene, ameliyat planı, kemik kesileri ve protezin yerleştirilmesi ortopedi uzmanının kontrolündedir.
Mako sistemindeki robotik kol ve haptik teknoloji, cerrahın önceden belirlediği güvenli çalışma alanının dışına çıkılmasını sınırlandırmaya yardımcı olur. Böylece amaç, gerekli kemik hazırlığının planlanan sınırlar içinde gerçekleştirilmesidir.
Adana’da Mako robotik protez cerrahisi
Robotik protez cerrahisinin Adana’da uygulanması, geçmişte bu teknoloji için farklı şehirlere gitmek zorunda kalan hastalar açısından önemli bir erişim kolaylığı sağlıyor.
Op. Dr. Muhsin Dursun tarafından Özel Adana Ortadoğu Hastanesi’nde uygulanan Mako robotik cerrahi yöntemiyle uygun hastalarda:
- Robotik total diz protezi,
- Robotik parsiyel diz protezi,
- Robotik kalça protezi
ameliyatları kişiye özel üç boyutlu planlama ile gerçekleştirilebiliyor.
Robotik cerrahi her hasta için gerekli değildir. Ameliyat kararı; hastanın kireçlenme derecesi, ağrısı, hareket kısıtlılığı, muayene bulguları ve daha önce uygulanan tedaviler birlikte değerlendirilerek verilmelidir.
Bu içerik bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Robotik protez cerrahisinin uygunluğu ve ameliyat sonuçları hastadan hastaya değişebilir.
