Robotik diz protezi, ileri diz kireçlenmesinde Mako robotik sistem desteğiyle kişiye özel planlanan modern bir tedavi yöntemidir. Adana’da robotik diz protezi uygulamalarında 3D tomografi, milimetrik hesaplama ve haptik teknoloji kullanılarak protezin daha hassas yerleştirilmesi hedeflenir.
Robotik Diz Protezi Nedir?
Robotik diz protezi, ileri derecede aşınmış diz eklem yüzeylerinin çıkarılarak yerine yapay eklem yüzeylerinin yerleştirildiği protez ameliyatının robotik sistem desteğiyle gerçekleştirilmesidir.
Bu yöntemde ameliyatı robot kendi başına yapmaz. Cerrahi planı hazırlayan, robotik kolu yönlendiren ve protezi yerleştiren kişi ortopedi cerrahıdır. Robotik sistem ise ölçüm, planlama ve kontrollü uygulama desteği sunar.
Robotik Diz Protezi Kimlere Uygulanabilir?
Robotik diz protezi her diz ağrısı yaşayan hastaya uygulanmaz. Öncelikle hastanın şikâyetleri, muayene bulguları ve görüntüleme sonuçları birlikte değerlendirilir.
Özellikle ileri derecede diz kireçlenmesi bulunan, ağrısı günlük yaşamını etkileyen ve cerrahi dışı tedavilerden yeterli fayda görmeyen hastalarda diz protezi gündeme gelebilir.
Robotik Diz Protezi Gerektirebilecek Durumlar
- Yürürken ve merdiven çıkarken artan diz ağrısı
- Gece uykudan uyandıran ağrı
- Dizde belirgin hareket kısıtlılığı
- Bacakta eğrilik veya şekil bozukluğu
- Günlük işlerde zorlanma
- İlaç, fizik tedavi ve enjeksiyonlara rağmen devam eden şikâyetler
- Röntgende ileri derecede eklem aşınması görülmesi
Ameliyat kararı yalnızca röntgen görüntüsüne göre verilmez. Hastanın ağrı düzeyi, hareket kapasitesi, yaşı, genel sağlık durumu ve yaşam kalitesi de dikkate alınır.
Mako Robotik Diz Protezi Nasıl Planlanır?
Mako robotik diz protezi süreci, ameliyat öncesinde yapılan ayrıntılı planlamayla başlar. Hastanın diz ve bacak bölgesine ait bilgisayarlı tomografi görüntüleri kullanılarak kişiye özel üç boyutlu kemik modeli oluşturulur.
Bu model standart bir diz görüntüsü değildir. Hastanın kendi kemik yapısını, eklem yüzeylerini ve anatomik özelliklerini gösterir.
Cerrah bu üç boyutlu model üzerinde;
- Protezin uygun ölçüsünü,
- Kemik kesilerinin seviyesini,
- Kesilerin açısını,
- Protezin kemiğe yerleşeceği konumu,
- Bacak dizilimini,
- Eklem aralıklarını
ameliyattan önce ayrıntılı biçimde değerlendirebilir.
3D Tomografi Neden Önemlidir?
Her hastanın diz yapısı aynı değildir. Kemiklerin büyüklüğü, dizdeki aşınma miktarı, bacak açısı ve bağların durumu kişiden kişiye değişebilir.
3D tomografi sayesinde cerrah, hastanın dizini ameliyat öncesinde farklı açılardan inceleyebilir. Protez ölçüsü ve yerleşimi, genel bir modele göre değil hastanın kendi kemik yapısına göre planlanabilir.
Bu durum, ameliyat sırasında karşılaşılabilecek anatomik farklılıkların önceden görülmesine yardımcı olur.
Milimetrik Planlama Ne Anlama Gelir?
Robotik diz protezinde milimetrik planlama, kemikten çıkarılacak bölümün miktarının ve protezin yerleşim konumunun küçük ölçülerle değerlendirilmesi anlamına gelir.
Cerrah protezin konumunu dijital model üzerinde ileri, geri, içe veya dışa doğru değiştirerek farklı seçenekleri karşılaştırabilir. Bu değişikliklerin diz dengesi ve protez yerleşimi üzerindeki etkisini ameliyattan önce görebilir.
Burada karar veren robot değildir. Sistem ölçüm verileri sunar, cerrah ise bu verileri kullanarak kişiye özel cerrahi planı oluşturur.
Haptik Teknoloji Nasıl Çalışır?
Mako robotik sisteminde kullanılan haptik teknoloji, cerrahi aletin önceden belirlenen çalışma alanında kalmasına yardımcı olur.
Cerrah kemik kesilerinin yapılacağı bölgeyi üç boyutlu model üzerinde planlar. Bu plan ameliyat sırasında robotik kola aktarılır. Cerrahi alet planlanan bölgenin dışına yaklaştığında sistem robotik kolun hareketini sınırlandırır.
Bu yapı, kemik çevresinde oluşturulmuş görünmez bir güvenlik alanı gibi düşünülebilir.
Haptik teknoloji cerrahın yerine ameliyat yapmaz. Cerrahın yönlendirdiği robotik kolun belirlenen sınırlar içinde çalışmasına destek olur.
Robotik Diz Protezinin Geleneksel Yöntemden Farkı Nedir?
Geleneksel diz protezi ameliyatında cerrah kemik kesilerini mekanik ölçüm araçları ve kesim kılavuzlarıyla planlar. Robotik yöntemde ise bu sürece üç boyutlu görüntüleme, dijital ölçüm ve robotik kol desteği eklenir.
Kişiye Özel Planlama
Geleneksel yöntemde standart cerrahi ölçüm araçları kullanılırken Mako sisteminde hastanın tomografi görüntülerinden oluşturulan özel üç boyutlu model kullanılır.
Kontrollü Kemik Kesileri
Mako’nun haptik teknolojisi, cerrahi aletin önceden belirlenen alanda çalışmasına yardımcı olur.
Protez Yerleşiminin Önceden Görülmesi
Cerrah protezin boyutunu, açısını ve konumunu ameliyattan önce dijital model üzerinde değerlendirebilir.
Ameliyat Sırasında Planın Güncellenebilmesi
Dizin bağ dengesi ve hareketi ameliyat sırasında yeniden değerlendirilebilir. Gerekli durumlarda protezin konumu cerrah tarafından küçük ölçülerde değiştirilebilir.
Robotik Diz Protezinin Avantajları Nelerdir?
Robotik diz protezinin temel amacı ameliyatı otomatikleştirmek değil, cerraha daha ayrıntılı planlama ve kontrollü uygulama imkânı sunmaktır.
Uygun hastalarda robotik sistemin sağlayabileceği avantajlar şunlardır:
- Hastaya özel üç boyutlu cerrahi planlama
- Protez ölçüsünün ameliyat öncesinde değerlendirilmesi
- Kemik kesilerinin kontrollü şekilde hazırlanması
- Protez açısı ve konumunun ayrıntılı olarak planlanması
- Sağlam kemik ve çevre dokuların korunmasına destek olunması
- Diz dengesi hakkında ameliyat sırasında veri sağlanması
- Cerrahi plan ile uygulama arasındaki uyumun artırılması
Bu avantajların her hastada aynı düzeyde görülmesi beklenmez. Tedavi sonucu hastanın genel sağlık durumu, cerrahın deneyimi ve ameliyat sonrası rehabilitasyon süreciyle birlikte değerlendirilmelidir.
Robotik Diz Protezi Ameliyatını Robot mu Yapıyor?
Hayır. Mako robotu kendi başına ameliyat gerçekleştirmez.
Cerrah;
- Üç boyutlu modeli inceler,
- Cerrahi planı hazırlar,
- Protez ölçüsünü belirler,
- Kemik kesilerini planlar,
- Robotik kolu yönlendirir,
- Protezi yerleştirir,
- Diz dengesini kontrol eder.
Robotik sistem ise cerrahın hazırladığı planın hassas ve kontrollü biçimde uygulanmasına yardımcı olur. Ameliyatın bütün sorumluluğu ve kontrolü ortopedi cerrahına aittir.
Total ve Kısmi Robotik Diz Protezi Arasındaki Fark
Dizdeki kireçlenme her hastada aynı bölgeleri etkilemez. Bazı hastalarda aşınma dizin yalnızca bir bölümünde görülürken bazı hastalarda eklemin tamamına yayılabilir.
Robotik Total Diz Protezi
Kireçlenmenin diz ekleminin birden fazla bölümünü etkilediği durumlarda uygulanabilir. Aşınmış eklem yüzeyleri hazırlanır ve total diz protezi yerleştirilir.
Robotik Kısmi Diz Protezi
Kireçlenmenin yalnızca dizin belirli bir bölümünde bulunduğu uygun hastalarda uygulanabilir. Sağlam eklem yüzeylerinin ve bağların mümkün olduğunca korunması hedeflenir.
Hangi protez yönteminin uygun olduğuna muayene, röntgen ve diğer görüntüleme sonuçları değerlendirilerek karar verilir.
Robotik Diz Protezi Ameliyatı Sonrası Süreç
Ameliyat sonrası iyileşme süreci hastanın yaşı, kas gücü, kilosu, genel sağlık durumu ve ameliyat öncesindeki hareket kapasitesine göre değişebilir.
Hastalar genellikle sağlık ekibinin kontrolünde erken dönemde ayağa kaldırılır. Yürüme egzersizleri ve diz hareketleri fizik tedavi programına göre başlatılır.
İlk Dönemde Nelere Dikkat Edilir?
- Ağrı ve şişliğin kontrol edilmesi
- Yara yerinin takip edilmesi
- Doktorun önerdiği egzersizlerin yapılması
- Yürüteç veya koltuk değneğinin doğru kullanılması
- Kan sulandırıcı ve diğer ilaçların düzenli alınması
- Enfeksiyon belirtilerinin izlenmesi
Ameliyatın başarısı yalnızca cerrahi süreçle sınırlı değildir. Hastanın fizik tedavi programına katılması ve doktor önerilerine uyması da iyileşmede önemli rol oynar.
Robotik Diz Protezinin Riskleri Var mıdır?
Robotik diz protezi de diğer cerrahi işlemler gibi bazı riskler taşır. Robotik sistem kullanılması bu riskleri tamamen ortadan kaldırmaz.
Olası riskler arasında;
- Enfeksiyon
- Kanama
- Damar veya sinir yaralanması
- Pıhtı oluşumu
- Diz hareketlerinde kısıtlılık
- Protez çevresinde gevşeme
- Devam eden ağrı
- Anesteziye bağlı sorunlar
bulunabilir.
Ameliyat öncesinde hastanın genel sağlık durumu ayrıntılı biçimde değerlendirilir ve kişisel riskler hakkında bilgilendirme yapılır.
Robotik Diz Protezi Ne Kadar Dayanır?
Diz protezinin kullanım süresi yalnızca robotik sistem kullanılmasına bağlı değildir. Protezin doğru yerleştirilmesi, hastanın kilosu, aktivite düzeyi, kemik kalitesi ve düzenli kontroller protezin uzun dönem başarısını etkiler.
Robotik planlamanın amacı, protezin hastanın anatomisine uygun konumda yerleştirilmesine yardımcı olmaktır. Ancak hiçbir protez için ömür boyu dayanıklılık garantisi verilemez.
Adana’da Robotik Diz Protezi
Adana’da robotik diz protezi tedavisi planlanan hastalarda öncelikle ayrıntılı ortopedi muayenesi yapılır. Diz ağrısının nedeni, kireçlenmenin seviyesi, bacak dizilimi ve daha önce uygulanan tedaviler birlikte değerlendirilir.
Özel Adana Ortadoğu Hastanesi’nde bulunan Mako robotik cerrahi sistemi sayesinde uygun hastalarda üç boyutlu tomografi tabanlı kişiye özel protez planlaması yapılabilir.
Op. Dr. Muhsin Dursun ile Robotik Diz Protezi Planlaması
Op. Dr. Muhsin Dursun, Özel Adana Ortadoğu Hastanesi’nde ortopedi ve travmatoloji alanında hastalarını değerlendirmektedir.
Robotik diz protezi planlamasında yalnızca robotik sistemin kullanılması değil, hastanın doğru seçilmesi ve cerrahi planın deneyimli bir ortopedi uzmanı tarafından hazırlanması önemlidir.
Op. Dr. Muhsin Dursun tarafından yapılan değerlendirmede hastanın ağrı düzeyi, diz hareketleri, kemik yapısı, bacak dizilimi ve günlük yaşam beklentileri birlikte ele alınır. Protez cerrahisi gerekli görülen uygun hastalarda Mako robotik sistem desteğiyle kişiye özel tedavi planı oluşturulabilir.
Robotik Diz Protezi İçin Ne Zaman Muayene Olunmalı?
Diz ağrısı uzun süredir devam ediyorsa, günlük yaşamı etkiliyorsa ve cerrahi dışı tedavilere rağmen azalmıyorsa ortopedi uzmanına başvurulması gerekir.
Özellikle yürüme mesafesinin azalması, merdiven çıkmanın zorlaşması, gece ağrısı ve dizde belirgin şekil bozukluğu bulunması ileri değerlendirme gerektirebilir.
Erken muayene, hastanın doğrudan ameliyat olacağı anlamına gelmez. Amaç ağrının nedenini belirlemek ve hastaya en uygun tedavi seçeneğini planlamaktır.
